Phong Tục Là Gì Hủ Tục Là Gì, Phân Biệt Phong Tục Và Hủ Tục

Hủ tục là những phong tục, tập quán lạc hậu, lỗi thời cản trở quá trình phát triển. Từ lâu, những hủ tục thường mang màu sắc mê tín dị đoan đã trở thành chướng ngại, gánh nặng cho cộng đồng nhân loại, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số. Làm thế nào để loại bỏ hủ tục hiệu quả? Đây là câu hỏi tưởng chừng dễ trả lời nhưng vẫn còn nhiều điều đáng bàn để giải quyết thấu đáo. Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Giáo sư – Tiến sĩ (GS-TS) Ngô Đức Thịnh (nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu văn hóa dân gian) đã có cuộc trò chuyện với chúng tôi.

Việt Nam là quốc gia đa dân tộc, có trình độ phát triển khác nhau nên xã hội nhiều dân tộc còn chịu ảnh hưởng sâu sắc của hệ thống tín ngưỡng, phong tục tập quán cổ truyền. Mỗi dân tộc, mỗi nhóm người, mỗi vùng miền có những đặc điểm văn hóa khác nhau, cách ứng xử khác nhau, mức độ ảnh hưởng sâu rộng khác nhau. Đó là một bức tranh về sự đa dạng văn hóa. Chúng ta đặt vấn đề về hủ tục và tìm giải pháp khắc phục nó, tiến tới xóa bỏ hủ tục. Tuy nhiên, ở góc độ một người nghiên cứu văn hóa, tôi cho rằng đây là vấn đề không thể giải quyết một cách đơn giản mà phải hết sức thận trọng. Chúng ta phải xem xét tổng thể cả hệ thống chứ không thể “cắt” thành từng phần để xử lý, cấm…

Đang xem: Phong tục là gì? tập quán là gì?

Thưa GS, lời mở đầu của GS đã giúp mọi người nhìn nhận vấn đề kỹ càng hơn. Nhiều người đã đề cập đến khái niệm phong tục, nhưng chúng tôi vẫn muốn biết ý kiến ​​​​của bạn?

Tôi ít dùng khái niệm phong tục mà chỉ nói rằng phong tục tập quán đã lỗi thời. Những phong tục, tập quán đó không còn chức năng xã hội, không còn phù hợp với cuộc sống đương đại, trở thành lực cản của tiến bộ xã hội. Vì không có cách nào nói rõ hơn nên chúng tôi thống nhất gọi là tục.

Việc giải quyết vấn đề tập quán không chỉ ở góc độ hành chính hay pháp lý, bởi nếu như vậy thì chúng ta giải quyết vấn đề văn hóa chủ yếu bằng ý chí. Trong khi đó, phong tục tập quán thường liên quan đến tín ngưỡng và đã ăn sâu vào nhận thức của cộng đồng người. Vậy, bắt đầu từ đâu, thưa ông?

Xem thêm bài viết hay:  Nghĩa Của Từ Mmt Là Gì Vậy Ạ? Em Camon Dubaotiente

Để giải quyết vấn đề tập quán cần có cái nhìn toàn diện, trên cơ sở nghiên cứu có hệ thống. Chúng ta giải một bài toán có yếu tố văn hóa – xã hội bằng giải pháp văn hóa thì hiệu quả sẽ cao hơn, triệt để hơn. Vũ trụ quan, nhân sinh quan, tín ngưỡng của cộng đồng đã trở thành nhận thức, thành hệ quan niệm ăn sâu vào máu thịt. Từ nhận thức đến hành vi. Lâu nay chúng ta thường giải quyết vấn đề hủ tục trên cơ sở hành vi chứ không phải từ gốc rễ của nó là nhận thức.

Trong xã hội hiện đại, chúng ta coi hành vi của một nhóm người nào đó là phong tục. Đó là “nhìn từ ngoài vào trong”, nhưng bản chất vấn đề lại khác. Không có hiện tượng văn hóa nào xuất hiện một cách “ngớ ngẩn”, tình cờ. Chúng sinh ra và đảm nhận một chức năng xã hội nhất định, chức năng này nằm trong một tổng thể văn hóa với những thiết chế cụ thể. Vì vậy, để nhận thức đúng và có phương pháp xử lý hiệu quả, cần bắt đầu từ nghiên cứu, làm thay đổi căn bản nhận thức của cộng đồng…

Xem thêm: Hướng Dẫn Cách Làm Bánh Sinh Nhật Bằng Giấy Đơn Giản Cực Đẹp Và Ý Nghĩa

Tức là giải quyết từ gốc rễ của vấn đề?

Khi giải quyết vấn đề phong tục, tập quán lạc hậu, chúng ta phải rút kinh nghiệm từ gốc rễ xã hội của nó. Phải xem nó ra đời từ bao giờ, chức năng xã hội là gì, tại sao nó vẫn tồn tại? Vấn đề phải được giải quyết ngay trong không gian xã hội đó, cộng đồng đó, chủ thể văn hóa đó. Nếu “từ ngoài nhìn vào” mà áp đặt biện pháp xử lý thì theo tôi là không ổn. Mỗi quan niệm, hành vi văn hóa ra đời trong một chế độ xã hội nhất định và có giá trị đối với cộng đồng. Khi xã hội thay đổi, các phương thức cũng thay đổi và các mối quan hệ truyền thống, “mảnh đất” nuôi dưỡng các phong tục, tập quán đó cũng sẽ thay đổi. Vì vậy, khi ứng xử với phong tục, tập quán, chúng ta phải nhìn nhận rằng, không phải chỉ cấm, chỉ phạt.

Xem thêm bài viết hay:  Suricata Là Gì

Xin lưu ý điều ông vừa nói, nhưng chúng ta cũng cần có sự phân biệt rạch ròi giữa yếu tố thuần phong mỹ tục? Và các hủ tục phải tìm cách loại bỏ, ví dụ như giết ma lai, chôn con theo mẹ, bỏ con trong rừng, vợ chết chồng về với nội, bỏ con bơ vơ…

Khi nghiên cứu về văn hóa, tín ngưỡng, phong tục tập quán, chúng tôi tạm phân biệt thành ba loại: Loại thứ nhất là những phong tục, tập quán tốt đẹp, thể hiện bản sắc dân tộc cần được bảo tồn và phát huy. Loại thứ hai là những bài “vô thưởng, vô phạt”, không tốt cũng không xấu nên không cần tuyên chiến, sẽ bị cộng đồng loại trừ nếu không còn phù hợp. Bởi lẽ, có những ứng xử văn hóa, khi hết chức năng xã hội thì tự nhiên sẽ mất đi. Loại thứ ba là những hành vi không phù hợp, có hại, cần phải có công cụ, thậm chí là công cụ pháp lý để loại bỏ.

Như vậy lâu nay chúng ta tuyên chiến với hủ tục lạc hậu, đâu phải biện pháp hoàn toàn đúng đắn?

Sự can thiệp của pháp luật và các biện pháp hành chính không phải là công cụ duy nhất. Đôi khi chính sách, pháp luật được ban hành nhưng ít tham khảo ý kiến ​​của các đối tượng thụ hưởng pháp luật. Vì vậy, chính sách thường xa rời thực tế và thiếu khả năng dự báo. Tính khả thi, hiệu quả thực hiện chưa cao. Ở khía cạnh bài trừ hủ tục, theo tôi, biện pháp tuyên truyền, giáo dục, gương sáng từ cuộc sống phải được ưu tiên hàng đầu. Muốn con người thay đổi hành vi thì phải làm cho họ thay đổi nhận thức, bởi hành vi chỉ là biểu hiện bên ngoài của nhận thức. Tôi tin rằng, khi một người hiểu rõ về công việc mình đang làm, họ sẽ có cách nhìn khác, hành động khác.

Giải thích tại sao khi xã hội Việt Nam hiện đại, nhận thức khoa học của con người phát triển, nhưng mê tín dị đoan, bán thần bán thánh lại phổ biến như vậy? Trong cộng đồng các dân tộc thiểu số, những hủ tục vẫn đang diễn ra ngầm?

Xem thêm bài viết hay:  Account là gì? Key Account Executive là gì? Lương Account Manager bao nhiêu?

Những phong tục tập quán xấu, lạc hậu vẫn tồn tại, thậm chí còn phát triển là do họ vẫn tìm những mối quan hệ mới để tồn tại. Những quan niệm và nhận thức về những niềm tin đó vẫn còn đó. Khi ý niệm còn thì tất nhiên sẽ hình thành hành vi biểu hiện. Như tôi đã nói, nhân sinh quan, nhân sinh quan sẽ quyết định hệ thống hành vi.

Vâng, khi người ta còn cho rằng có linh hồn, còn cầu nguyện và tạ ơn. Chừng nào người ta còn tin rằng có ma quỷ, thì vấn đề tiêu diệt vẫn còn đó. Một bộ phận người dân Tây Nguyên vẫn cho rằng ma lai là loài ma hại cộng đồng nên họ vẫn phán xét theo cách của họ…

Xem thêm: Ngựa vàng Thiên Phúc Mã – Tiệm vàng Thiên Phúc Mã

Còn nhiều hủ tục, nhất là trong cộng đồng các dân tộc thiểu số vẫn còn một số hủ tục có thể nói là “tàn ác”. Diệt ma là một trong số đó. Pháp luật chỉ có thể xử lý hình sự đối với hành vi phạm tội, có tác dụng trừng trị để ngăn chặn chứ không thể giải quyết triệt để về mặt nhận thức. Vì vậy, biện pháp quan trọng và hiệu quả nhất là tuyên truyền, giáo dục. Làm cách nào đó để mọi người hiểu đó là hành vi sai trái, độc ác để họ từ bỏ. Về cơ bản, đó là cách giải quyết vấn đề…

Bạn thấy bài viết Phong Tục Là Gì Hủ Tục Là Gì, Phân Biệt Phong Tục Và Hủ Tục có khắc phục đươc vấn đề bạn tìm hiểu ko?, nếu ko hãy comment góp ý thêm về Phong Tục Là Gì Hủ Tục Là Gì, Phân Biệt Phong Tục Và Hủ Tục bên dưới để duhoc-o-canada.com có thể thay đổi & cải thiện nội dung tốt hơn cho các bạn nhé! Cám ơn bạn đã ghé thăm Website: duhoc-o-canada.com của duhoc-o-canada.com

Nhớ để nguồn bài viết này: Phong Tục Là Gì Hủ Tục Là Gì, Phân Biệt Phong Tục Và Hủ Tục của website duhoc-o-canada.com

Chuyên mục: Là gì?

Viết một bình luận